Geopark Vulkaneifel

Natuursteenpalen en -muren in het wild zijn ontstaan door het smelten van gletsjers of als verweringsproduct van het bestaande gesteente, d.w.z. gesteente dat zich op of nabij het aardoppervlak bevindt. Zelfs vandaag de dag zijn dergelijke natuursteenhopen te bewonderen in beschermde gebieden.

Door het landschap te gebruiken als akkers en weilanden zijn er ook kunststenen palen en wallen ontstaan, die ook wel leesstenen palen worden genoemd. De stenen werden verzameld uit de bruikbare gebieden omdat ze het ordenen van de gebieden moeilijker maakten. Verzamelde stenen werden geplaatst langs paden, bosranden of om hun eigen gebieden af te bakenen aan de randen van de bruikbare gebieden. Als gevolg hiervan zijn stapels en muren van verschillende groottes gecreëerd.
In de hoogtechnologische moderne tijd worden velden en weiden met grote machines gecultiveerd. Ophopingen van stenen die de continuïteit op de oppervlakken beperken, zijn dienovereenkomstig storend. Op veel plaatsen zijn de ooit gemeenschappelijke structuren geleidelijk verdwenen. Tegenwoordig vindt de bouw van nieuwe stenen palen en muren vaak plaats in het kader van natuurbeschermingsmaatregelen.

Ecologisch belang van stenen palen

Aan zon blootgestelde stenen palen bieden een habitat voor warmteminnende dieren in het bijzonder. De talrijke kleine grotten en doorgangen bieden optimale schuilplaatsen, retraites en broedplaatsen voor dieren. In de winter zorgen voldoende grote stenen palen voor een vorstvrije en droge schuilplaats, zodat optimale omstandigheden voor overwintering worden geboden.
Als je denkt aan stapels stenen als een habitat, denk je meestal eerst aan reptielen, vooral hagedissen. Deze structuren bieden een habitat voor veel meer dieren. Naast spinnen en slakken is hier een verscheidenheid aan insecten te vinden. Wespensoorten, kevers en mieren gebruiken graag steenhopen en wilde bijen. Naast hommels zijn er wilde bijensoorten die verlaten slakkenhuizen gebruiken als broedplaatsen.

Een grindtuin vervangt geen stapel of tuin

Stenen palen of rotstuinen kunnen ook geschikte habitats bieden in het woongebied. De moderne grindtuinen hebben echter niet het potentieel om de bijbehorende structuren te vervangen of aan te vullen.
Graveltuinen zijn aangelegd met de illusie dat ze gemakkelijk te onderhouden zijn. Om de groei van kruiden te voorkomen, worden ze meestal bedekt met dicht onkruidvlies. Het bovenliggende grind heeft dus geen direct contact met de grond. Op deze manier kunnen bijvoorbeeld geen holtes worden gemaakt of gegraven. De grindlaag is slechts enkele centimeters. Juiste holtes ontstaan hier niet. Daarom zullen zelfs de kleinste dieren zich hier niet vestigen.
Als klap op de vuurpijl verwarmen grindtuinen het lokale klimaat netjes. Stenen warmen bijvoorbeeld meer op dan weilanden. De warmte wordt ook langer opgeslagen en 's nachts vrijgegeven, zodat het nachtelijke koeleffect enorm wordt verminderd. Natuurlijk ontworpen stenen stapels, aan de andere kant, zijn meestal te vinden in een natuurlijke of natuurlijke omgeving. Als gevolg hiervan worden deze hitte-eilandeffecten verminderd en de opgeslagen warmte komt de dieren ten goede, maar warmt het milieu niet significant op. 

Observatiemogelijkheden

• Weide achter de schoolkantine

Verdere Literatuur en Links

• Bouwinstructies van de Rheinische Kulturlandschaft Foundation

• Vergelijkende temperatuurmeting van verzegelde en vergroende delen van de “Mouvement écologique”